Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) maglumatlaryna görä, ýykylmak 65 ýaş we ondan uly ýaşly ulularyň arasynda şikeslenme bilen baglanyşykly ölümleriň esasy sebäbi we dünýäde bilkastlaýyn şikeslenmelerden ölümleriň ikinji esasy sebäbidir. Uly ýaşly ulular ýaşlandykça, ýykylmagyň, şikeslenmegiň we ölümiň töwekgelçiligi artýar. Emma ylmy taýdan öňüni almak arkaly töwekgelçilikleri we howplary azaltmak mümkin.
Ýaşlanmagy dogry tanaň we oňa uýgunlaşyň, şeýle hem özüni alyp barş endiklerini işjeň düzediň.
Gündelik durmuşyňyzda haýal hereket ediň, öwrülmäge howlukmaň, turuň, gapyny açyň, telefona jogap beriň, hajathana gitmäň we ş.m. Bu howply hereketleri aşakdaky ýaly üýtgediň: turuň we balak geýiň, zatlary getirmek üçin ýokary gata çykyň we güýçli maşk ediň. Hereketi çäkli bolan gartaşan adamlar hünärmenleriň ýolbaşçylygynda kömekçi enjamlary saýlamaly we hasalary, ýöremek üçin niýetlenen arabalary, hajathanalary, tutgalary we beýleki enjamlary işjeň ulanmaly.
Gartaşan adamlar beden işjeňligine täsir etmezden ýyly bolmak üçin gaty uzyn, gaty dar ýa-da gaty giň bolmadyk, özüne laýyk geýim we balak geýmelidirler. Şeýle hem, tekiz, taýmaýan, özüne laýyk aýakgap geýmek möhümdir. Olaryň ikisi hem ýykylmagyň öňüni almaga kömek edýär. Daşky gurşawda ýykylmagyň töwekgelçilik faktorlaryny azaltmak üçin öýde ýaşyna laýyk düzedişler girizmek has gowy. Gartaşan adamlar daşary çykanda, daşarky gurşawda ýykylmagyň töwekgelçilik faktorlaryna üns bermeli we daşary çykanda howpa üns bermek endigine eýe bolmaly. Deňagramlylygy, myşsa güýjüni we çydamlylygy güýçlendirýän maşklar ýykylmagyň töwekgelçiliklerini azaldyp biler.
Maşk etmek garramanyň fiziki funksiýalara täsirini azaldyp we gijikdirip, ýykylma howpuny azaltmaga kömek edip biler. Taý çi, ýoga we fitnes tansy bilen meşgullanmak bedeniň ähli funksiýalaryny has giňişleýin maşk edip biler. Aýratyn hem gartaşan adamlar dürli maşklar arkaly dürli ukyplary ösdürip bilerler. Bir aýak üstünde durmak, pyýada ýolunda ýöremek we ädim ätmek arkaly deňagramlylygy güýçlendirip bolýar. Aşakky bedeniň myşsalaryny berkitmek hem zerurdyr. Ökje götermek we göni aýaklary arkada galdyrmak ony artdyryp biler. Çydamlylygy ýöremek, tans etmek we beýleki aerobika maşklary bilen ýokarlandyryp bolýar. Gartaşan adamlar özlerine laýyk gelýän maşk görnüşini we intensiwligini ylmy taýdan saýlamaly, ädimme-ädim ýöremek prinsipine eýermeli we yzygiderli maşk etmek endigine eýe bolmaly. Osteoporozyň öňüni almaly we ýykylmadan soň döwülme howpuny azaldmaly.
Maşk etmek osteoporozyň öňüni almaga we bejermäge oňyn täsir edýär we açyk howada orta tizlikde ýöremek, ylgamak we Taý Çi ýaly sport görnüşleri maslahat berilýär. Mundan başga-da, agram götermek bilen bagly maşklar bedeniň süňküň iň ýokary güýjüni gazanmagyna we saklamagyna mümkinçilik berýär. Gartaşan adamlaryň ortaça belokly, kalsiýi ýokary we duzy az bolan süýt önümlerini, soja önümlerini, hozlary, ýumurtgalary, ýagsyz etleri we ş.m. has köp iýmegi has gowudyr.
Ahyrsoňy, ýöne iň esasysy, osteoporoz töwekgelçiliginiň bahalandyrmalaryny we süňk mineral dykyzlygynyň barlaglaryny yzygiderli geçirip duruň. Ýaşuly adamlarda osteoporoz keseli başlanda, ony anyklamaly. Eger osteoporoz anyklanylsa, ýaşuly adamlar işjeň bejergi almaly we lukmanyň ýolbaşçylygynda standartlaşdyrylan bejergi almaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 18-nji oktýabry